
Wat doet de KB Nationale bibliotheek? Wellicht heb je tijdens je studie nog een bezoek aan de KB Nationale bibliotheek gebracht, zat je in de leeszaal of wellicht in het donker achter zo'n microfiche-lezer… Maar tijden veranderen en ook de KB heeft niet stilgestaan. Het 'collectief geheugen' van Nederland telt niet alleen meer dan 120 kilometer aan geschreven erfgoed, maar heeft ook een (groeiend) e-Depot met zo'n 40 miljoen digitale kranten, (e-)boeken en websites. En ze zet zich (als coördinator/spil van en) met de openbare bibliotheken in voor leesbevordering, digitale inclusie en een leven lang ontwikkelen.
Veranderingen en onzekerheden vragen anders kijken naar de toekomst en scherpere keuzes Het (informatie)landschap om de KB heen is in een stroomversnelling van onzekerheid gekomen: van de opkomst van self-publishing en AI-gegenereerde content tot schaalvergroting van (internationaliserende) uitgevers en toenemende sturing van overheden en tech-miljardairs op welke informatie nog gepubliceerd mag worden, bijvoorbeeld. Al deze ontwikkelingen vergen dat de KB deze en andere trends en onzekerheden in beeld moet hebben en fundamenteel moet nadenken over haar haar rol, profiel en (nieuwe) handelingsperspectieven in dat licht.
Coachen in een scenario-leerproces, waar ook nog iets uit moest komen Om meer grip te krijgen op die snel veranderende buitenwereld heeft de KB een projectgroep van haar strategen geformeerd. Deze werden getraind in foresight- en scenariodenken. Maar ook breder in de organisatie moesten mensen kennis maken met deze methoden, door ermee te oefenen als onderdeel van een brede werkgroep die input gaf op elke stap in de scenarioreis. Als Jester Strategy mochten wij coachen en begeleiden bij het vormgeven van dat proces, de sessies en de dilemma's die daar soms bij komen kijken.
Wat leverde het op? De scenario's leverden niet alleen goede gesprekken op in de werkgroep, de projectgroep en met de directie, maar ook een gedeeld referentiekader voor toekomstige ontwikkelingen en wat je te allen tijde wilt en dient te verdedigen als KB. Ook zijn er handelingsperspectieven uit gevloeid die input leveren voor latere strategie en beleidsplannen. Bovenal heeft een brede groep medewerkers met diverse expertises en functies geoefend met de scenariomethode door het vooral ook te 'doen', iets wat hen in hun dagelijks werk bewuster doet omgaan met onzekerheden en keuzes maken.
"We hadden als team al een training over scenarioplanning gevolgd, maar het was waardevol om Jester Strategy ons te laten coachen bij het uitvoeren van het traject. Met hun ruime praktijkervaring hielpen ze ons bij het inrichten van het proces, de sessies en werkvormen, met alle keuzes en dilemma's die daarbij komen kijken."
– Simone Kortekaas, strategisch adviseur KB